واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
الگوهای شناختی یک فرد که چهارچوبی ارجاعی را برای پاسخ به محرک‌های محیطی ایجاد می‌کند
lee side, leeward
طرفی از شناور یا هر شیء دیگر که از باد در امان است
طرفی از شناور که در معرض باد قرار دارد
cornice
سازه‌ای آویزان از جنس یخ و برف که براثر وزش باد بر لبه‌های کوهسار شکل می‌گیرد
طعم ناشی از کامل خارج نشدن آب‌پنیر از دلمۀ پنیر
nutty flavour
طیف گسترده‌ای از طعم‌ها شبیه به طعم انواع آجیل که به صورت‌های متنوع در مواد غذایی غیرآجیلی ایجاد می‌شود
طعم نامطلوبی که از قرار گرفتن مواد غذایی در معرض آفتاب در آنها ایجاد می‌شود
oxidized flavour
گشته‌طعم ناشی از اکسایش روغن‌ها که در طیف گسترده‌ای از مواد غذایی ایجاد می‌شود
warmed over flavour, WOF
گشته‌طعم‍ی که در غذاهای گوشتی یخ‌زدۀ آماده ایجاد می‌شود
cooked flavour
گشته‌طعم ناشی از ترکیبات گوگرددار در شیری که بیش از شصت درجه حرارت دیده باشد
cheesy flavour
طعم شبیه به طعم پنیر که براثر فعالیت زی‌مایه‌ای/آنزیمی باکتری‌ها بر روی پروتئین در لبنیات ایجاد می‌شود
طعم ناشی از اکسیده شدن و آبکافت روغن موجود در مواد غذایی
woody flavour
گشته‌طعمی شبیه به بوی چوب خشک و مرکب از چند طعم که عموماً در گوشت ماهی ایجاد می‌شود
spontaneous oxidized flavour
طعم اکسیدی ایجادشده در شیر براثر اکسایش خودبه‌خود اسیدهای چرب غیراشباع
smoky flavour
گشته‌طعمی شبیه به طعم روغن بیش‌حرارت‌دیده که مخلوطی از چند طعم است
corny flavour
طعمی شبیه به طعم ذرت خیسانده در لبنیات، ناشی از تغییرات شیمیایی
painty taste
گشته‌طعم ناشی از اکسایش روغن‌های حاوی لینولئات، مانند سویا و کانولا، که براثر حرارت بسیار بالا ایجاد می‌شود
herb flavour
طعم عطرمایه‌های روغنی موجود در سبزی‌های خوراکی که به غذا افزوده می‌شود
burnt flavour
گشته‌طعم ناشی از اکسایش پروتئین‌های شیر براثر نور و اکسیژن
soapy flavour
گشته‌طعمی که براثر واکنش چربی‌ها با سدیم‌هیدروکسید در کره ایجاد می‌شود
گشته‌طعمی شبیه به طعم گیاهان غیرعلفی که براثر تغذیۀ گاو با این گیاهان در شیر و دیگر لبنیات ایجاد می‌شود
metallic flavour
گشته‌طعمی که براثر تماس شیر با فلزات خورنده ایجاد می‌شود
buttery flavour
طعمی که براثر فعالیت باکتری‌هایی که دی‌استیل تولید می‌کنند به‌ وجود می‌آید
cabbagy flavour
گشته‌طعم ناشی از حرارت دیدن ترکیبات سولفیدریلی شیر
rubbery flavour
گشته‌طعمی شبیه به بوی لاستیک کهنه که براثر آلودگی مواد غذایی به ترکیبات گوگرددار ایجاد می‌شود
گشته‌طعم ایجادشده در محصولات سویا براثر فعالیت زی‌مایۀ/آنزیم لیپوکسیداز بر ترکیبات چرب دانۀ سویا
fishy taste
گشته‌طعمی شبیه به طعم ماهی که ناشی از اکسایش چربی‌های موجود در گوشت ماکیان است
waxy flavour
گشته‌طعمی شبیه به طعم پارافین ذوب‌شده که عموماً در عسل ایجاد می‌شود
گشته‌طعمی شبیه به طعم میوه‌های غیرمرکباتی رسیده که به‌دلیل به ‌وجود آمدن ترکیبات استری از اسیدهای چرب عموماً در پنیر ایجاد می‌شود
musty flavour, mouldy flavour, muddy taste, earthy musty flavour
گشته‌طعمی شبیه به بوی مکان‌های بسیار مرطوب که براثر نگهداری نامناسب در بسیاری از مواد غذایی ایجاد می‌شود