واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 408
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
فردی که به طراحی نرم‏افزار می‌پردازد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
drawing 1
بازنمایی تصویر یا شیء مشخص بر روی سطح به‌وسیلۀ خطوط
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
information design
صورت‌بندی و ارائۀ اطلاعات به‌گونه‌ای‌که به بهترین شکل نیازهای کاربران را پاسخ گوید
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
فرایندی در طراحی سامانۀ رایانه‏ای که نخست مؤلفه‏های اصلی را شناسایی و سپس آنها را مرحله‌به‌مرحله آن‏قدر تجزیه می‌کند تا میزان مناسبی از جزئیات مؤلفه‏ای حاصل شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فرایندی در طراحی سامانۀ رایانه‏ای که از ابتدایی‌ترین و جزئی‌ترین مؤلفه‏ها آغاز می‌شود تا به سطوح بالاتری از مؤلفه‏ها، متشکل از مؤلفه‏های کوچک‌تر، برسد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
production designing
طراحی کلیت بصری صحنه‏های فیلم
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
فرایند یافتن روشی برای ساختن یک داروی جدید متـ . طراحی منطقی دارو rational drug design
حوزه موضوعی: علوم دارویی
computer-aided design, CAD
استفاده از طیف وسیعی از ابزارهای مبتنی بر رایانه که به طراحان و معماران و اشخاص حرفه‏ای در طراحی کمک می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
computer-assisted drug design
استفاده از رایانه در فرایند ابداع دارویی جدید یا بهینه‌سازی اثرات زیستی داروی موجود
حوزه موضوعی: علوم دارویی
choreography
طراحی حرکات هماهنگ و موزون بازیگران در نمایش یا فیلم
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی
network design
فرایند تعیین کمیت‌ها و معماری مدار و تجهیزات برای رسیدن به توازن در هزینه و خدمات
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
طراحی سامانه به‌نحوی‌که در صورت بروز شکست به پایان رساندن مأموریت بدون آسیب دیدن افراد یا سامانه‌های حیاتی امکان‌پذیر باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، حمل‏ونقل ریلی، حمل‏ونقل هوایی
set designing
طراحی و ساخت صحنه‏ها براساس فیلم‌نامه، متناسب با انتظارات طراح تولید
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
sound design
طراحی و تولید صدای فیلم
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
before-after design
نوعی کارآزمایی که در آن اندازه‌گیری متغیر وابسته در یک گروه واحد، قبل و بعد از مداخله انجام می‌شود
حوزه موضوعی: علوم سلامت
functional design
نگاه کنید به: طراحی کارکردی سامانه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
1. طراحی واحدهای کارکردی یک سامانه به‌طوری‌که محدود به جنبه‏های کارکردی آن باشد و نه جنبه‏های فیزیکی آن 2. توصیف مشخصات روابط کاری میان اجزای یک سامانۀ داده‏پردازی متـ . طراحی کارکردی functional design
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
crossover design
نوعی مطالعۀ آینده‌نگر که در آن گروه‌های شرکت‌کننده با ترتیب مشخصی به‌تناوب مداخلات درمانی را دریافت می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سلامت
conceptual design
نگاه کنید به: طراحی مفهومی سامانه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
1. گونه‏ای طراحی سامانۀ رایانه‏ای که براساس مشخصات منطقی سامانه صورت می‌گیرد 2. در داده‏پردازی، طراحی یک فرایند یا سامانۀ واپایش فرایند به‌نحوی‌که به‏ اهداف مورد نظر برسند متـ . طراحی مفهومی conceptual design
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: طراحی دارو
حوزه موضوعی: علوم دارویی
landscape planning, landscape design
بخشی از برنامه‌ریزی کاربری زمین که هدف آن تصمیم‌گیری درمورد عوامل طبیعی بزرگ‌مقیاس، مانند بوم‌سازگان‌ها و حوضه‌های زهکش، باتوجه‌به ارزش‌های فرهنگی و زیبایی‌شناختی است متـ . منظرسازی landscaping
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نوعی طراحی براساس اندازه و شکل ساختمان و نحوۀ استقرار آن
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
یکی از مراحل زیست‌چرخۀ (life cycle) تولید نرم‏افزار که چگونگی دستیابی به محصول نهایی را مشخص می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ساخت مرحله‌ای ترکیبات جدید زیست‌فعال از ترکیبات ساده
حوزه موضوعی: علوم دارویی
geometric design
روشی در طراحی راه با توجه به عوارض طبیعی و با رعایت معیارهای طراحی و ایمنی و عملکرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
استفاده از رایانه یا ابزارهای مبتنی بر رایانه برای طراحی و تولید محصولات
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
در موسیقی آوازی، نمایش موسیقایی معنای واژه‌ها و عبارات به‌صورت لفظ‌به‌لفظ
حوزه موضوعی: موسیقی
drawing 2, dessin (fr.)
تصویر بازنمایی‌شده بر روی سطح به‌وسیلۀ خطوط
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
مجموعه‌ای از اقدامات که برای انجام کاری مشخص در نظر گرفته می‌شود متـ . برنامه ۲
حوزه موضوعی: مدیریت