واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
radio spectrum
به‌کاربرید به‌جای: باند بسامد رادیویی
spectrum of disease
دامنۀ یک بیماری از وضعیت بدون علامت تا کشنده
دامنه‌ای از بسامد که به پخش رادیوتلویزیونی اختصاص دارد
diffuse spectrum
طیفی با خطوط بسیار پهن که پهن‌شدگی آنها ناشی از برخورد نیست
diffraction spectrum
طیفی که براثر پراش و به‌ دلیل وجود طول‌موج‌های مختلف در نور چشمه پدید می‌آید
absorption spectrum
گستره‌ای از انرژی‌های الکترومغناطیسی که آرایش آنها براساس افزایش یا کاهش طول‌موج یا بسامد است
طیفی که براثر تخلیۀ جرقه‌ای گاز یا بخار در فاصلۀ بین دو الکترود حاصل می‌شود
mass spectrum
نموداری که حاکی از توزیع نسبت جرم به بار الکتریکی ذرات موجود در باریکه‌ای از یون‌هاست
rotational spectrum
طیف مولکولی‌ای که از گذار بین ترازهای چرخشی به وجود می‌آید
retardation time spectrum, retardation spectrum
توزیع زمان‌های درنگش مادۀ گران‌روکشسان که می‌تواند با تنواره‌ای نشان داده شود که شمار فراوانی فنر و بالشتک روغنی دارد که به‌صورت سری بسته شده‌اند
Raman spectrum
نمایش یا نمودار شدت پراکندگی رامان نور تک‌فام به‌صورت تابعی از بسامد نور پراکنده‌شده
microwave spectrum
گستره‌ای از شدت تابش‌های الکترومغناطیسی به‌صورت تابعی از بسامد در محدودۀ ریزموج
طیفی گرمایی‌ـ مکانیکی که گسترۀ دمایی آن شامل دماهای انتقال گران‌روکشسان است
thermomechanical spectrum
منحنی هرنوع خاصیت مکانیکی در برابر تغییرات دما
spectrum of a matrix
مجموعۀ ویژه‌مقدارهای یک ماتریس
peripheral spectrum
فرمولدار
resistivity spectrum, conductivity spectrum
گسترۀ مقاومت‌ویژۀ اندازه‌گیری‌شدۀ مادۀ قطبش‌پذیر برحسب بسامدهای متوالی
comparison spectrum
طیف معلومی با خطوط تیز که معیاری برای شناسایی طیف مورد نظر است
inversion spectrum
خطوط طیف حاصل از گذار بین دو پیکربندی مولکولی در حالتی که این پیکربندی‌ها تصویر آینه‌ای یکدیگر باشند
spectrometer
وسیله‌ای برای انجام عملیات طیف‌سنجی
وسیله‌ای الکترونیکی برای اندازه‌گیری شدت بسامدهای صوتی مختلف در نوارهای بسامدی مورد نظر
constant-deviation spectrometer
طیف‌سنجی که در آن همراستاساز و تلسکوپ ثابت هستند و برای مشاهدۀ طول‌موج‌های متفاوت، منشور یا توری پراش چرخانده می‌شود
beta-ray spectrometer
وسیله‌ای برای اندازه‌گیری توزیع انرژی ذرات بتای گسیل‌شده
طیف‌سنجی برای تولید طیف پرتو ایکس یک ماده و اندازه‌گیری طول‌موج‌های مربوط به اجزای متفاوت آن
mass spectrometer
وسیله‌ای برای تولید یون و جداسازی آنها با استفاده از نسبت بار به جرمشان
time-of-flight mass spectrometer, TOF
نوعی طیف‌سنج جرمی که در آن یون‌ها برمبنای سرعت‌هایشان بدون اعمال هرگونه نیروی بیرونی جدا می‌شوند
دستگاهی که ترکیبی از طیف‌سنج جرمی و شتاب‌دهنده است و برای ردیابی ایزوتوپ‌های کمیاب کاربرد دارد
microwave spectrometer
ابزاری برای اندازه‌گیری و نمایش شدت تابش ریزموج گسیل‌شده یا جذب‌شده به‌صورت تابعی از بسامد و طول‌موج یا هر متغیر وابستۀ دیگر
spectrometry
به‌کارگیری روش‌های طیف‌شناختی برای اندازه‌گیری طول‌موج‌ها و شدت خطوط یا نوارهای طیفی به‌منظور شناسایی اتم‌ها، مولکول‌‌ها یا یون‌های سازنده
translational energy loss spectrometry, TES
نوعی طیف‌سنجی جرمی که در آن برخوردهای پرانرژی میان یک یون و یک هدف خنثی که به تغییر انرژی درونی یون می‌انجامد بررسی می‌شود