واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3924
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
نوع کاربری درنظرگرفته‌شده برای ملکی که باعث ایجاد سفر شود
مجموعۀ سامانمند باورها و اندیشه‌های ثابت سیاسی و اجتماعی برای تبیین یا تغییر وضع موجود و تجویز رفتار اجتماعی خاص متـ . مرام
مجموعه‌باورهایی که نقش دو جنس را در روابط اجتماعی تعیین می‌کند
ideological, ideologic
مربوط به ایدئولوژی یا مرام متـ . مرامی
AIDS, acquired immunodeficiency syndromes
بیماری واگیردار ویروسی که باعث تضعیف دستگاه ایمنی بدن انسان می‌شود و با مجموعۀ گسترده‌ای از نشانه‌ها بروز می‌کند متـ . نشانگان اکتسابی کمبود ایمنی، ناکا
sexual harassment
تقاضا یا تماس جنسی یا دیگر ارتباط‌های گفتاری یا نوشتاری که برای طرف مقابل پذیرفتنی نیست
gender harassment
رفتار نامناسب جنسی، ازجمله رفتارهای تهاجمی و تحقیرآمیز جنسی، که حاکی از نگرش‌های ناخوشایند یا توهین‌آمیز نسبت به زنان است
ichnoclast
ایزفسیل‌هایی که موجودات دیگر آنها را تغییر داده‌اند
تندیس ایزد یا ایزدبانویی خاص که در معبد ویژۀ او قرار داده می‌شد
معبدی که به خدایان یک آیین خاص اختصاص دارد
همه یا گروهی از خدایان یا ایزدان یا ارباب انواع
مجموعه‌ای از ایزفسیل‌ها که نشان‌دهندۀ شرایط زیست‌محیطی معینی هستند
ichnogenus, igen
گروهی از ایزفسیل‌ها که ازنظر گونه‌ای و اندامگانی به ‌هم شباهت بسیار دارند
مطالعۀ ایزفسیل‌ها به‌ویژه ردپاهای فسیلی
ichnofossil
به‌کاربرید به‌جای: ردفسیل
ichnocoenosis
مجموعه‌ای از ایزفسیل‌های یافت‌شده از زیست‌بومی واحد
ichnospecies, isp
گروهی از ایزفسیل‌های متعلق به یک ایزسرده که دارای خصوصیات یکسان هستند
یکی از دو یا چند اتمی که عدد اتمی یکسان، اما عدد جرمی متفاوت دارند
نوعی محصول افزایشی مهارشدۀ ایزوسیانات با ترکیبی شامل یک اتم هیدروژن فعال مانند فنول که تنها در دماهای بالا می‌تواند با پلی‌ال واکنش دهد و پلی‌یورتان تولید کند
stop 2
یکی از گزینه‌های نوار ابزار (tool bar) که برای متوقف کردن عمل درحال‌انجام به کار می‌رود
cardiac arrest
قطع عمل تلمبه‌زنی قلب
foehn pause, sturmpause
قطع موقت گرم‌باد در سطح زمین به علت تشکیل یا نفوذ لایه‌ای از هوای سرد که گرم‌باد را از کف درّه به بالا می‌راند
aeronautical fixed telecommunication network station/ aeronautical fixed telecommunications network station, AFTN station
ایستگاهی واقع در ساختار شبکۀ ثابت مخابراتی هوانوردی که تحت حاکمیت دولت متبوع عملیات را اجرا می‌کند
freeze frame 1, hold frame, still frame, freezing 2
چاپ مکرر یک قاب تصویر برای ‌به دست آوردن نما یا تصویر ثابت و بی‌حرکت متـ . ایستا کردن قاب، قاب‌ایستانی
slack water
وضعیتی که در آن سرعت جریان کشندی صفر است
electrostatics
دانش مطالعۀ بارهای الکتریکی ساکن و میدان الکتریکی حاصل از این بارها متـ . الکترواستاتیک
electrostatic, electrostatical
مربوط به ایستابرق متـ . الکترواستاتیکی
orthostatic
مربوط به وضعیت قائم بدن
stele, stela
یادمانی سنگی یا به‌ندرت چوبی، به‌صورت ایستاده‌، که اغلب بر روی آن نقش یا نوشته وجود دارد