واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
transit 1, turnaround stop enroute, turnaround time, turnaround
1. مدت‌زمان انتظار مسافر بر روی زمین از هنگام رسیدن پرواز نخست تا سوار شدن به پرواز دیگر 2. مدت‌زمانی که هواگَرد، به‌ویژه هواگَرد حمل‌ونقل تجاری، در بین دو پرواز بر روی زمین می‌ماند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
call waiting, CW 1
خدماتی که کاربر با استفاده از آن می‏تواند در هنگام برخوانی، از دریافت برخوانی ورودی دیگری آگاه شود و در صورت تمایل با قطع برخوانی جاری به آن پاسخ دهد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نگاه کنید به: مدت انتظار واشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
taxi-holding position
محلی مشخص در خزش‏راه که همۀ هواگَردها و خودروها در محدودۀ آن منتظر می‌مانند تا مجوز ورود به باند یا عبور از آن را دریافت کنند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
transfer 1
جابه‌جایی بازیکن از باشگاهی به باشگاه دیگر که در طی مراحل اداری و حقوقی و در زمان مشخص و معمولاً در مقابل مبادلۀ مبلغی صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: ورزش
transference
در روان‌کاوی، برون‌فکنی احساسات و آرزوهای ناخودآگاهانۀ فرد به روان‌کاو، یعنی برون‌فکنی آن دسته از احساسات و آرزوهایی که دراصل به افراد مهم زندگی فرد در دوران کودکی‌اش معطوف بوده‌اند، مانند پدر و مادر
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
translation 1
جابه‏جایی جسم در فضا بی‌آنکه شکل یا سمت‏گیری آن تغییر کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
transmission 1
رفتن عامل بیماری‌زا از یک میزبان به میزبان دیگر
حوزه موضوعی: علوم سلامت
transposition 1
نت‌نویسی یا اجرای موسیقی در نغمه‌ای متفاوت با نغمۀ اولیه
حوزه موضوعی: موسیقی
transmission 2
نگاه کنید به: انتقال برق
حوزه موضوعی: مهندسی برق
acoustic transmission
جابه‏جایی انرژی براثر حرکت موج آکوستیکی در محیط
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: انتقال اضطراری مسافر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
انتقال مسافر در شرایط اضطراری متـ . انتقال اضطراری
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نتیجۀ هوادهی به آب که براثر آن مقداری از اکسیژن هوا به آب وارد و در آن حل می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
انتقال تودۀ آب، عمود بر جهت وزش باد و در سمت راست آن در نیمکرۀ شمالی و در سمت چپ آن در نیمکرۀ جنوبی
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
connection mode transmission, connection-oriented mode transmission
انتقالی که در آن مداری از ابتدا تا انتهای تماس میان گیرنده و فرستنده برقرار می‏شود و طرفین ارتباط به‌طور اختصاصی از آن استفاده می‏کنند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
charge transfer
جابه‌جایی بار الکتریکی از یک جسم یا ذره به جسم یا ذرة دیگر
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: انتقال تماس
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
transmission of electricity
انتقال کلان انرژی الکتریکی از یک نقطه به نقطۀ دیگر یا از محل تولید به محل مصرف متـ . انتقال 6 transmission 2
حوزه موضوعی: مهندسی برق
connectionless mode transmission, connectionless transmission
انتقالی که در آن پیش از برقراری ارتباط یا در حین آن هیچ مدار ثابتی میان گیرنده و فرستنده برقرار نشود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
جابه‏جایی مسافر با اخذ مبلغ اضافه در شروع سفر یا در حین انتقال
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
radiative transfer
انتقال گرما ازطریق تابش الکترومغناطیسی متـ . ترابُرد تابشی radiative transport
حوزه موضوعی: فیزیک‏
فرایند جابه‌جا کردن تصویر از یک مکان به مکان دیگر
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
call transfer, CT
امکانی در سامانۀ ارتباطات تلفنی که کاربر از طریق آن می‌تواند با گرفتن شناسۀ خاصی تماس ورودی یا خروجی را به خط دیگری انتقال دهد متـ . انتقال برخوانی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
جابه‏جایی داده‏ها در میان رایانه‏ها یا در سطح یک شبکۀ مخابراتی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، مهندسی مخابرات
zygote intrafallopian transfer, ZIFT
انتقال تخم (zygote) یا تخم‌ها به درون لولۀ فالوپ
حوزه موضوعی: علوم سلامت
gamete intrafallopian transfer, GIFT
انتقال هر دو کامه (تخمک و زامه) به درون لولۀ فالوپ
حوزه موضوعی: علوم سلامت
two-wire transmission/ two wire transmission
انتقالی که ازطریق دو سیم صورت می‌گیرد، مانند زوج‌سیم تابیده در حلقۀ دسترسی (access loop)
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two-independent-sideband transmission
انتقال امواج رادیویی با استفاده از نشانک/ سیگنال حامل و دو کنارباند مستقل که به‌طور جداگانه قابل مدوله‌سازی هستند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
انتقال با استفاده از نشانک‌ها/ سیگنال‌های بسامد رادیویی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات