واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3924
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
آتشفشانی که فوران می‌کند یا در طول تاریخ بشر فوران کرده است
به‌کاربرید به‌جای: گنبد آتشفشانی
به‌کاربرید به‌جای: گنبد آتشفشانی
composite volcano
به‌کاربرید به‌جای: آتشفشان چینه‌ای
آتشفشانی که در حال حاضر فوران نمی‌کند و احتمال فوران آن در آینده نیز وجود ندارد
ویژگی تمامی مواد آتشفشانی آواری‌ای که در طی فرایند قطعه‌قطعه‌ شدن و مخلوط شدن با مواد غیرآتشفشانی در محیط نهشته می‌شوند
فرایند خروج مواد مذاب و گازهای همراه آن از درون به سطح زمین متـ . آتشفشانی 2 volcanism, vulcanism
ویژگی آنچه خاستگاه آتشفشانی دارد
volcanist, volcanologist
متخصصی که در مورد فوران‌های آتشفشانی مطالعه می‌کند
شاخه‌ای از زمین‌شناسی که به مطالعۀ آتشفشان می‌پردازد
فنجانۀ (crater) بزرگی که در ارتباط با فعالیت آتشفشانی نیست
مربوط به فعالیت یا ساختار یا گونه‌های سنگ‌های آتشفشان
volcanism/ vulcanism
به‌کاربرید به‌جای: آتشفشان‌خیزی
pyrotechnician
یکی از اعضای گروه تولید که تخصص او ایجاد آتش و انفجار است
fire temple
نوعی معبد در دین زرتشت برای نیایش و ستایش آتش مقدس
شهابی بسیار پرنور که منفجر و تکه‌تکه می‌شود و گاه صدای انفجار آن پس از مدتی به گوش می‌رسد
مرگ تمام یا بخشی از اندام‌های سبز گیاه براثر حرارت ناشی از آتش‌سوزی
contaminated-visible prints
آثاری که براثر تماس انگشتان آغشته‌ به خون یا مواد آرایشی یا جز آن بر سطوح تمیز باقی می‌ماند
fetal alcohol effects, alcohol-related birth defects, ARBD, subclinical fetal alcohol syndrome
مجموعه‌ای از نابهنجاری‌های نوزادان در هنگام تولد که ناشی از مصرف الکل توسط مادر است، اما به نشانگان جنینی الکل نیز منجر نشده است
general works
آثاری که جنبه‌های مختلف و گوناگون یک موضوع را به‌طور کلی مورد بحث قرار می‌دهد
tread element
هریک از بخش‌های مجزای نقش رویه، با شکل‌های هندسی مختلف، مانند دنده یا نوار، که با شیار از یکدیگر جدا شده‌اند و درمجموع، نقش رویه را تشکیل می‌دهند
وسیله‌ای برای برداشتن آج‌های رویه، پیش از ساب‌زنی
نوعی آجر حاوی مواد آلی که ازطریق خشکاندن لجن هضم‌شدۀ فاضلاب شهری تولید می‌شود
tread block
نوعی آج یا بخش مجزایی از نقش رویه به‌ شکل چندوجهی با مقاطع مثلثی یا گرد یا چهارگوش
آج‌قطعه‌‌ای که روی شانه یعنی بین رویه و دیواره قرار دارد
tread rib, rib 1, tread bar
بخشی از رویه که به‌‌صورت نوار دورتادور تایر امتداد دارد و شیارهای تایر آنها را از یکدیگر تفکیک می‌کند
افسری که فرماندهان عالی‌رتبه را در امور مختلف، برای پیشبرد وظایف آنان یاری می‌کند
track wrench
ابزار اهرمی و دستی بزرگی که معمولاً برای سفت کردن یا باز کردن پیچ‌های درز ریل به کار می‌رود
آچارخطی که با درگیر کردن مهره در یک حرکت سریع ضربه‌ای پیچ‌های خط را نصب می‌کند