سيستم هشداردهنده ي الكترونيكي كه به منظور كشف موارد غيرمجاز از برداشتن مواد كتابخانه اي ( سرقت ) ، در ورودي و خروجي ساختمان كتابخانه نصب مي گردد . در بيش تر سامانه هاي حفاظتي از يك بازوي چرخشي يا يك جفت ديرك به نام « دروازه ي امنيتي » استفاده مي شود كه با نواري مغناطيسي كه به هر فقره ي كتابخانه اي ضميمه شده ، فعال مي شود . به منظور جلوگيري از به صدادرآمدن زنگ هشدار در هنگام خارج كردن فقره ، اين نوار مغناطيسي بايد توسط كارمند بخش امانت « غيرحساس » شود . بعضي از سامانه هاي امنيتي براي گردآوري آمار الگوهاي رفت و آمد ، داراي يك وسيله ي شمارشگر نيز هستند .

---

يك ارجاع متقاطع در فهرست كتابخانه ، نمايه ، يا اثر مرجع كه كاربر را از يك مترادف ( يا واژه ي معادل ديگر ) به توصيفگر يا سرعنوان مرجح براي يك اسم ، مكان ، يا موضوع معين ، هدايت مي كند . مترادف با : search under مقايسه كنيد با : USE

---

يك ارجاع متقاطع در فهرست كتابخانه ، نمايه ، يا اثر مرجع كه كاربر را به سرعنواني هدايت مي كند كه ديگر اطلاعات مربوط درباره ي موضوعي معين را مي توان در زير آن يافت . مترادف با : search also under

---

فرايند تصميم گيري در اين باره كه كدام مواد بايد به مجموعه ي كتابخانه افزوده شوند . تصميمات انتخاب معمولاً بر مبناي مرورها و ابزارهاي استاندارد مجموعه گستري ، توسط كتابداراني كه به عنوان « انتخابگر » ( selector ) در حوزه هاي موضوعي خاص انتخاب شده اند ، و بر اساس علائق و حوزه هاي تخصص شان ، صورت مي گيرد . در كتابخانه هاي آكادميك ، انتخاب ممكن است توسط اعضاي هيئت علمي آموزشي ( در رشته هاي مربوط به خودشان ) نيز صورت گيرد . كتابخانه هاي عمومي و آكادميك بسيار بزرگ ممكن است براي كمك به انتخابگران از « طرح توافقي » يا « طرح سفارش كلي » استفاده كنند . مراجعان به كتابخانه ( بويژه در كتابخانه هايي كه « صندوق پيشنهاد » دارند ) نيز عنوان هايي را براي خريد پيشنهاد مي كنند . متضاد با : deselection نيز نگاه كنيد به : selection criteria

---

مجموعه ي استانداردهايي كه كتابداران براي تصميم گيري در اين باره كه آيا فقره اي بايد به مجموعه اضافه شود يا نه ، از آن استفاده مي كنند ، و معمولاً شامل سياهه اي است از : موضوع ها يا حوزه هايي كه بايد زير پوشش قرار گيرند ، سطوح تخصصي ، ويراست ها ، روزآمدي ، زبان ها ، و قالب بندي ها ( درشت خط ، غيرچاپي ، فشرده ، . . . ) . معيارهاي انتخاب معمولاً رسالت كتابخانه و نيازهاي اطلاعاتي مراجعان آن را منعكس مي كنند ، اما تصميمات انتخاب از محدوديت هاي بودجه اي ، ارزيابي هاي كيفي ( به شكل نقد و بررسي ها ، سياهه هاي هسته ، و ديگر راهنماهاي انتخاب ) نيز تأثير مي پذيرند . نيز نگاه كنيد به : collection development policy

---

آنچه در ترجيح بر ديگري يا ديگران ، بر مبناي يك صفت يا خصيصه ي ويژه ، انتخاب شده . در پژوهش كتابخانه اي ، كشف افزاري است مثل يك نمايه يا كتابنگاشت كه فقط بخشي از متون موجود را شامل مي شود ، و معمولاً محدود به منابع و مآخذي است كه معيارهاي ازپيش تعيين شده و خاصي ( مانند كيفيت ، روزآمدي ، سطح خوانايي ، درجه ي تخصصي ، . . . ) را برآورده مي كنند . مقايسه كنيد با : comprehensive

---

يك كتابنگاشت كه فقط قسمتي از متون باربط را دربرمي گيرد ، و معمولاً بر معيارهاي ازپيش تعيين شده ( مثل نيازهاي گروه خاصي از كاربران ، تمايل به مواد جاري در مقابل مواد گذشته نگر ، يا ارزيابي كيفيت ) مبتني است .

---

نگاه كنيد به : current awareness service

---

نگاه كنيد به : assessment

---

سامانه ي خودكار گردش كتاب كه به مراجعان ثبت شده ي كتابخانه اجازه مي دهد مواد امانتي را بدون كمك كاركنان ( معمولاً با اسكن كردن باركد كارت كتابخانه ي فرد امانت گيرنده و باركد روي هر فقره ي امانت گرفتني ) خارج كنند .

---

ارجاعي كه در يك اثر مكتوب به يكي از انتشارات قبلي پديدآورنده داده شده . اين عمل ، به شرطي كه آثار مهمي كه توسط پديدآورندگان ديگر درباره ي موضوع نوشته شده اند مورد غفلت و چشمپوشي قرار نگيرند ، در ارتباطات دانشورانه مورد پذيرش قرار مي گيرد .

---

يك جزوه يا ادواري كه نه با كاغذ ضخيم تر ، بلكه با همان نوع كاغذي كه در چاپ متن مورد استفاده قرار گرفته ، جلد شده است .

---

كتاب ، نوار صوتي ، يا نوار ويديويي كه براي كمك به خواننده ، شنونده ، يا بيننده در حل يك مشكل شخصي ( مثلاً يافتن بهترين درمان براي يك ناراحتي يا بيماري جسماني ، يا پاسخ به يك سؤال حقوقي بدون لزوم پرداخت هزينه ي خدمات حرفه اي ) در نظر گرفته شده . بعضي از ناشران در انتشارات خودًيار ، تخصص مي يابند ( مثل ناشري كه كتاب هاي حقوقي براي افراد غيرحرفه اي منتشر مي كند ) . مقايسه كنيد با : how - to publication

---

طراحي ، چاپ ، و بازاريابي يك اثر با هزينه ي خود پديدآورنده ( بدون كمك ناشر تجاري ) ، كه اغلب از روي علاقه به موضوع انجام مي شود . نرم افزارهاي پيچيده ي نشر روميزي و دستگاه هاي فتوكپي باكيفيت ، اين شيوه را نسبت به گذشته ، ساده تر و ارزان تر كرده اند . به نشر الكترونيكي يك اثر توسط پديدآورنده ي آن نيز اطلاق مي شود ، كه معمولاً روي خدمتگري نصب مي شود كه از طريق اينترنت براي عموم قابل دسترسي باشد . نقد و بررسي آثار خودًمنتشرشده كار دشواري است . از آنجا كه كتابخانه ها عمدتاً بر مبناي نقد و بررسي ها به انتخاب منابع مي پردازند و مواد را از طريق كانال هاي معمول بازار سفارش مي دهند ، اين نوع آثار به ندرت به مجموعه هاي كتابخانه اي افزوده مي شوند . مقايسه كنيد با : vanity publisher نيز نگاه كنيد به : zine

---

عملكردهاي كتابخانه اي كه مراجعه كننده مي تواند بدون ياري كارمندان كتابخانه آن ها را آغاز ، كنترل ، و/ يا اجرايشان كند؛ ازجمله امانت خودكار ، امانت بين كتابخانه اي با اقدام از سوي مراجعه كننده ، و فهرست هاي درونخطي كه به كاربران امكان مي دهند « ركورد مراجعه كننده » ي مربوط به خودشان را ببينند ، فقره اي را « بازداشت » كنند ، فقره هاي امانتي را تمديد كنند ، . . . . مترادف با : disintermediated service

---

نگاه كنيد به : wrapper

---

در صحافي كتاب ، آستر بدرقه اي كه از متن جدا نيست ، بلكه قسمتي از اولين يا آخرين جْزوُك ، و در نتيجه از همان نوع كاغذ متن است .

---

يك فن نمايه سازي كه در آن ، يك سرعنوان مركب يا توصيفگر به اجزاي تشكيل دهنده اش تقسيم مي شود ( مثل : Annotated bibliography Annotation + Bibliography ) . در بعضي از موارد ، تقطيع معنايي به ريزش كاذب منجر مي شود ( مثل : Library + Research " Library research " and " Research library " ) .

---

رابطه ي معنايي بين دو يا چند مفهوم ، و بين واژه ها ( سرعنوان هاي موضوعي يا توصيفگرها ) يي كه براي بازنمايي آن مفاهيم در يك زبان نمايه سازي مورد استفاده قرار مي گيرند . روابط معنايي را مي توان به صورت زير طبقه بندي كرد : مثال توصيف رابطه ( relation ) اسكنر/ باركـُد عمل ، فرايند ، يا عملياتي كه مستقيماً توسط يكي بر روي ديگري انجام مي شود فعال ( Active ) آمار كتابخانه/ كتاب سنجي داراي پيوند مفهومي ، اما فاقد پيوند سلسله مراتبي همايندي ( Associative ) فراهم آوري ها/ رشد مجموعه يكي موجب روي دادن ديگري سببي ( Causal ) ادبيات/ شعر انواع گونه ها جنسي ( Generic ) صحافي كتاب/ صحافي يكي زيررده ي منطقي ديگري است سلسله مراتبي ( Hierarchic ) Mainz Psalter يكي در ، يا روي مكاني قرار گرفته كه با ديگري مشخص مي شود مكاني ( Locative ) فصل/ كتاب جزء به كل بخشي ( Partitive ) مجموعه ي كتابخانه/ معيارهاي انتخاب يكي كه ، بدون تأثير متقابل ، تحت تأثير يا تابع عمل ديگري است انفعالي ( Passive ) انتخاب/ عدم انتخاب متقابل در معنا متضاد ( Antonymous ) كتابچه/ جزوه داشتن معناي يكسان يا تقريباً يكسان هم معنا ( Syonymous )

---

شاخه اي از زبانشناسي كه با معناي كلمات ، علامت ها ، و نمادهايي مرتبط است كه عناصر تغيير و تكامل در يك زبان مكتوب يا شفاهي را تشكيل مي دهند . همچنين ، شاخه اي از نمادشناسي كه به رابطه هاي معنايي بين علائم ، و بين علائم و مرجع هايشان در يك نظام ارتباطي مي پردازد . نيز نگاه كنيد به : semantic relation

---

نگاه كنيد به : half uncial

---

نگاه كنيد به : boldface

---

آنچه با فاصله ي زماني شش ماهه منتشر شود . به پيايندي كه هر شش ماه منتشر شود هم اطلاق مي گردد . مترادف با : half yearly

---

مواد آرشيوي كه آن قدر قديمي اند كه نمي توان « جاري » قلمدادشان كرد ، اما هنوز مفيدند و در نتيجه بسته به زمان تصفيه ي نهايي ، تا مدتي معين ( معمولاً در مكاني كه به عنوان انبار نيمه راكد ) در نظر گرفته شده ، نگهداري مي شوند

---

آنچه هر ماه دوبار ، يا هر دو هفته يك بار ، منتشر شود . به پيايندي كه ( به استثناي شماره هاي مخصوص ) دوبار در ماه منتشر مي گردد نيز اطلاق مي شود . مترادف با : biweekly

---

از كلمه ي لاتين به معناي « بذر » . ايده يا اثري كه وقتي براي اولين بار بيان ، تصنيف ، خلق ، پخش ، يا منتشر مي شود ، آن قدر اصيل و بديع است كه اثر قابل توجهي بر انديشه و كار معاصران ، نسل هاي آينده ي نويسندگان ، دانشوران ، يا هنرمنداني دارد كه ممكن است در آثار خود ، توسعه ي بيش تري به آن ايده يا اثر بدهند .

---

مطالعه ي نظام مند علائم و نمادهاي زبانشناختي و غيرزبانشناختي كه هم در زبان هاي طبيعي و هم زبان هاي مصنوعي مورد استفاده قرار مي گيرند . سه شاخه ي نمادشناسي عبارت اند از : كاربردشناسي ( چگونه علائم ، مورد استفاده ي استفاده كنندگان شان قرار مي گيرند ) ؛ معناشناسي ( روابط معنايي بين علائم و مصداق هايشان ) ؛ نحو ( چگونه علائم با هم تركيب مي شوند ) . هر يك از اين شاخه ها داراي وجوه محض ( نظري ) ، توصيفي ، و كاربردي هستند .

---

آثاري مثل گزارش ها ، اسناد داخلي ، پايان نامه ها ، . . . كه به دست آوردن آن ها از طريق مجراهاي معمول بازار ( اگر ناممكن نباشد ) دشوار است ، چرا كه هرگز براي انتشار مورد نظر نبوده اند؛ اما مي توان از طريق امانت بين كتابخانه اي ، خدمات تحويل مدرك ، يا شيوه ي ديگري از بازيابي به آن ها دسترسي يافت . مقايسه كنيد با : unpublished نيز نگاه كنيد به : gray literature

---

آنچه هر هفته دوبار منتشر شود . به نشريه ي پيايندي كه دوبار در هفته منتشر گردد نيز اطلاق مي شود . مترادف با : twice weekly

---

ارسال داده ها از يك گراگاه به گراگاهي ديگر در يك شبكه ي رايانه اي؛ مثل مبادله ي پيام هاي پست الكترونيكي ، يا برفرستي داده هاي كتابنگاشتي از يك فهرست درونخطي يا داده پايگاه كتابنگاشتي به يك صندوق پستي الكترونيكي . به فرماني در يك برنامه ي رايانه اي كه چنين انتقالي را آغاز مي كند نيز اطلاق مي شود . متضاد با : receive

---