واژه‌نامه اطلاع‌رسانی





a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 5180
ركوردي از يافته هاي پژوهشي ، ازپژوهشي كه هنوز در جريان است ، يا از ديگر يافته هاي فني ، كه به صورت جداگانه منتشر مي شود و معمولاً داراي يك « شماره ي گزارش » ( report number ) و گاهي يك « شماره ي بورس اعطايي » ( grant number ) ( كه توسط نهاد حمايت كننده تعيين مي گردد ) مي باشد . نيز نگاه كنيد به : ERIC document همچنين ، ركورد رسمي از فعاليت هاي يك كميته يا نهاد تنالگاني ، خلاصه ي گزارش هاي يك نهاد دولتي ، يا تحقيقات انجام شده به وسيله ي يك نهاد ( چه محرمانه و چه منتشرشده ) كه معمولاً آرشيو مي شود يا به صورت داوطلبانه يا به حكم وظيفه ، به مقام بالاتر تحويل داده مي شود . در معناي عام تر ، هر گونه گزارش رسمي از رخداده ها يا اطلاعات مرتبط با يك رويداد يا پديده ي خاص ، كه گاهي با فواصل زماني منظم ارائه مي شود . كوته نوشت : rept . نيز نگاه كنيد به : annual report
فضاي فيزيكي ( ساختمان ، اتاق ، محوطه ) كه براي انبارش دائمي يا آني مواد آرشيوي ( دستنوشته ها ، كتاب هاي كمياب ، اسناد دولتي ، اوراق ، عكس ها ، . . . ) در نظر گرفته شده . براي حفاظت و نگهداري از مجموعه هاي آرشيوي ، واسپارشگاه هاي نوين به منظور رعايت استانداردهاي جاري امنيت و كنترل محيطي ، مجهز شده اند . باز يا بسته بودن يك سپارشگاه به روي عموم ، به خط مشي مؤسسه ي مادر بستگي دارد . گاهي مترادف با : depository
representative fraction ( RF )
در نقشه نگاري ، عبارت است از رابطه ي مقياسي بين فاصله بر روي نقشه يا نمودار ، و فاصله ي واقعي بر سطحي از زمين يا دريا كه بر روي نقشه نشان داده شده ، و در « شرح نقشه » به صورت يك نسبت ( مثال 000 , 1 : 100 ) ارائه مي گردد ، و جزو واحدهاي استاندارد اندازه گيري شمرده مي شود .
چاپ جديد از يك ويراست موجود كه اغلب به شيوه ي عكاسي توليد مي شود ، يا ويراستي جديد كه با حروفچيني جديدي كه تقليدي از چاپ قبلي است ( بدون هيچ تغيير در متن ، بجز اصلاح احتمالي خطاهاي حروفنگاشتي ) توليد مي شود . ممكن است به اين اثر ، جلد و صفحه ي عنواني با طراحي مجدد داده شود . تاريخ بازچاپ معمولاً در جزئيات نشر ( بر پشت صفحه ي عنوان ) ذكر مي شود . مقايسه كنيد با : reissue نيز نگاه كنيد به : reprint book reprint publisher به مقاله ، جستار ، فصل يا بخش ديگري كه جداگانه منتشر گرديده ، يا قسمت ديگري از اثري كه قبلاً منتشر شده ( چه با حروفچيني جديد چاپ شده باشد ، يا به وسيله ي ديگري بازتوليد شده باشد ) نيز اطلاق مي گردد . مقايسه كنيد با : offprint
مجموعه اي متشكل از مقالاتي كه قبلاً در يك يا چند مجله ي تخصصي يا عمومي منتشر شده اند . مقالات با قالب بندي اصلي شان به صورت نسخه ي آماده ي عكسبرداري ( نه به صورت حروفچيني مجدد توسط چاپچي ، و با يكپارچه كردن سُبك حروفنگاشتي ) مورد استفاده قرار مي گيرند .
شركتي انتشاراتي كه در توليد چاپ جديد از عنوان هاي منتشرشده ي قبلي ( كه ناشر اصلي ، عليرغم تقاضاي مداوم ، اجازه داده كه همچنان « ناموجود » باشند ) تخصص مي يابد . درباره ي حقوق چاپ مجدد بايد با دارنده ي حق تكثير مذاكره كرد . تعداد نسخه هاي ويراست چاپ مجدد ، معمولاً كم تر از ويراست اصلي است .
كپي دقيق از يك اثر هنري كه با دست يا ماشين ، براي بازار انتفاعي توليد شده؛ مثل پوستر چاپي از يك نقاشي يا طرح . بازتوليد آثار بزرگ معمولاً با مقياسي كوچك تر از اصل انجام مي شوند . قيمت معمولاً به كيفيت و به ميزان انطباق با اصل بستگي دارد . به رونوشتي دقيق از يك سند چاپي يا مكتوب كه با ابزار مكانيكي يا الكترونيكي ساخته شده نيز اطلاق مي شود؛ مثل فتوكپي . نيز نگاه كنيد به : reprography
واژه اي عام كه فرايندهاي كپي كردن يا بازتوليد سند ( با هر روشي غير از چاپ حرفه اي و با مقياس انبوه ) را شامل مي شود؛ از جمله عكسبرداري ، ريزعكسبرداري ، فتوكپي كردن ، و « تكثير عكسي » ( photocopying ) . براي اتصال به بخش « بازنگاري » از پايگاه وب « حفاظت درونخطي » ( CoOL ) اينجا را كليك كنيد .
rept .
نگاه كنيد به : report
فرايندي كه طي آن ، اثري كه قبلاً منتشر شده توسط ناشري متفاوت ، مجدداً و بدون تغيير متن ، منتشر مي شود . گاهي به چاپ مجدد چنين اثري در يك كشور ديگر اطلاق مي گردد . به هر گونه اثر انتشاراتي كه به اين شيوه ، مجدداً منتشر گردد نيز گفته مي شود .
طبق استانداردهاي درونداد « اُسي ال سي » ، عبارت است از فيلد يا زيرفيلدي از ركورد مارك كه در آن ، داده ها در صورتي وارد مي شود كه 1 ) به موجب « قواعد فهرستنويسي انگلو امريكن - ويراست 2 » مناسب باشد ، يا براي دسترسي كارآمد يا پردازش اثربخش ، ورود داده ها ضروري باشد ، و 2 ) در داخل يا بر روي فقره ي موجود ، يا از ديگر ركوردهاي كتابنگاشتي در فهرست يكپارچه ي « اُسي ال سي » ، يا از ركوردهاي فايل مستند « اُسي ال سي » ، قابل دستيابي باشد . مقايسه كنيد با : mandatory optional
درخواستي مكتوب ( معمولاً با شكل استانداردشده ) كه معمولاً به منظور سفارش مواد ، تجهيزات ، تداركات ، يا خدمات ، به بخش فراهم آوري كتابخانه تحويل داده مي شود . مقايسه كنيد با : purchase order
در چاپ ، كاري است كه مجدداً انجام شده؛ چرا كه كيفيت چاپ اول قابل قبول نبوده . به پخش مجدد يك برنامه ي تلويزيوني كه قبلاً پخش شده ( و در تابستان نسبت به بقيه ي اوقات سال رايج تر است ) نيز اطلاق مي شود .
تحقيق دقيق و نظام مند بر روي يك مقوله يا در يك حوزه ي مطالعاتي ( اغلب با به كارگيري فنون فرضيه و تجربه ) كه توسط شخصي انجام مي شود كه مصمم است واقعيات ، نظريه ها ، يا اصول جديدي را آشكار نمايد ، يا وضعيت جاري دانش در آن حوزه ي موضوعي را تعيين كند . نتايج پژوهش اصلي معمولاً توسط پژوهشگر ( هاي ) مجري تحقيق در يك مجله ي ( تخصصي ) بنيادي ، در خلاصه گزارش هاي كنفرانس ها ، يا در يك تك نگاشت ، گزارش مي شود . در حوزه ي علوم ، روش شناسي هم گزارش مي شود تا اثبات نتايج ممكن گردد . نيز نگاه كنيد به : heuristic library research
مجموعه اي كتابخانه اي كه به اندازه ي كافي جامع هست كه از پژوهش تخصصي در يك رشته يا حوزه ي آكادميك پشتيباني كند . يك مجموعه ي پژوهشي خوب منابع رديف اول ، منابع رديف دوم ، و ابزارهاي كتابنگاشتي لازم براي انجام يك كاوش فراگير در متون را شامل مي شود . ايجاد چنين مجموعه هايي به زمان قابل توجه ، و به دانش و تجربه ي يك يا چند متخصص موضوعي نياز دارد . نيز نگاه كنيد به : research library
منبعي چاپي يا درونخطي كه اطلاعات ، آموزش ها ، و رهنمودهاي مبسوطي را در باب بهترين راهبردها ، فنون ، و منابع براي پژوهش در يك موضوع يا حوزه ي مطالعاتي ارائه مي كند . راهنماهاي پژوهشي كه به اندازه ي كتاب ، بزرگ باشند معمولاً در بخش مرجع كتابخانه قفسه چيني مي شوند . بيش تر كتابخانه هاي آكادميك دستبرگ هاي يك يا دوصفحه اي را در نزديكي ميز مرجع روي « نمارُف » قرارمي دهند؛ اين دستبرگ ها فنون پژوهش را توضيح مي دهند و « كشف ابزار » هاي مناسب با هر رشته در آن ها فهرست مي شود .
« گروه كتابخانه هاي پژوهشي » كه در سال 1974 تأسيس شده ، همياره اي است متشكل از بيش از 160 دانشگاه ، كتابخانه ي ملي ، و نيز آرشيوها ، مجامع تاريخي ، موزه ها ، و مؤسسات مرتبط با مجموعه هاي بنيادين براي پژوهش و يادگيري . « آرال جي » كه وظيفه ي خود را بهبود دسترسي به اطلاعات از طريق همكاري مي داند داده پايگاه درونخطي « آرلين » ( تقريباً با 88 ميليون فقره ) را اداره مي كند . براي اتصال به سراصفحه ي « آر ال جي » اينجا را كليك كنيد . نيز نگاه كنيد به : conspectus
يك سامانه ي مديريت و بازيابي اطلاعات ، متشكل از يك فهرستگان درونخطي از موجودي منابع اطلاعاتي اعضاي « گروه كتابخانه هاي پژوهشي » كه با فايل مستند و « فهرست كوتاهً عنوان هاي انگليسي » تركيب شده . « آرلين » حاوي بيش از 88 ميليون ركورد است و صدها كتابخانه ، آرشيو و موزه از آن براي فهرستنويسي ، امانت بين كتابخانه اي و كنترل دستنوشته ها و مجموعه هاي آرشيوي استفاده مي كنند . براي كسب اطلاعات بيش تر درباره ي « آرلين » اينجا را كليك كنيد .
كتابخانه اي حاوي مجموعه اي جامع از مواد در يك حوزه ي خاص ، يك رشته ي آكادميك ، يا گروهي از رشته ها ( شامل منابع رديف اول و دوم ) ، كه براي برآوردن نيازهاي اطلاعاتي پژوهشگران سطح بالا انتخاب شده اند . تأكيد اصلي در كتابخانه هاي پژوهشي به گردآوري مواد و تأمين خدمات دسترسي براي محققاني است كه واجد شرايط استفاده از آن مواد هستند . در بيش تر كتابخانه هاي پژوهشي بزرگ ، دسترسي به مجموعه هاي حاوي كتاب هاي كمياب و دستنوشته ها با محدوديت همراه است . نيز نگاه كنيد به : Association of Research Libraries Center for Research Libraries Research Libraries Group
نگارش مكتوب ( معمولاً پنج صفحه يا بيش تر ) كه در يك واحد درسي رسمي ، به عنوان تمرين تعيين مي شود . از نويسنده انتظار مي رود يك « اِنگاره » را بيان كند و بحثي منطقي را ( بر مبناي اطلاعات پشتيبان كه در تحقيق نظام مند آن مقوله يافت مي شوند ) پيش ببرد . مأخذ نقل قول ها ، نكات ، و ايده هايي كه به پديدآورنده تعلق ندارند بايد در پانوشت ها يا پي نوشت ها مستند شوند ، و يك كتابنگاشت نيز براي اثر تهيه و درج گردد .
شخصي كه تحقيقات نظام مند و دقيقي در يك موضوع ، يا كندوكاوي در يك حوزه ي مطالعاتي انجام مي دهد تا واقعيت ها را مشخص ، اصول زيربنايي را آشكار ، و وضعيت كنوني دانش را تعيين كند . نيز نگاه كنيد به : research library
reserve collection
نگاه كنيد به : reserves
در كتابخانه هاي آكادميك ، به موادي گفته مي شود كه به تقاضاي مدرس يك درس و براي مدت محدودي از زمان ( معمولاً يك ترم ) ، دوره ي امانت كم تري ( يك ساعت ، سه ساعت ، يك شب ، 3 روز ، . . . ) براي آن ها تعيين مي گردد تا اطمينان حاصل شود كه همه ي دانشجوياني كه در يك واحد درسي ثبت نام كرده اند امكان استفاده از آن ها را مي يابند . فقره هايي كه در رزرو بسته قرار دارند بايد در محوطه ي كتابخانه مورد استفاده قرار گيرند . گاهي اوقات مدرسان ، نسخه هاي شخصي را ( معمولاً با مسئوليت خودشان ) در رزرو قرار مي دهند . جريمه هايي كه براي تأخير در بازگرداندن فقره هاي رزروي تعيين و محاسبه مي شوند از جرائم مواد غيررزروي بيش ترند ، تا موجب ترغيب در بازگرداندن بموقع آن ها شود . در بعضي از كتابخانه هاي آكادميك ، منابع رزروي ( معمولاً به عنوان گزينه اي در فهرست درونخطي ، يا از طريق نرم افزاري كه از طريق پايگاه وب كتابخانه ، دسترس پذير است ) به صورت الكترونيكي قابل دستيابي هستند . مترادف با : reserve collection short loan collection نيز نگاه كنيد به : open reserve
كارِ باز گرداندن كتاب ها و فقره هاي ديگر ( بعد از آن كه مورد استفاده قرار گرفتند ) به قفسه هاي كتابخانه به ترتيب صحيح و بر مبناي شماره ي راهنما ، كه معمولاً توسط « دستيارِ دانشجو » ( در كتابخانه هاي آكادميك ) يا كارمند ( در كتابخانه ي عمومي ، كه « كتابرسان » ناميده مي شود ) انجام مي گيرد . نيز نگاه كنيد به : reshelving cart shelf reading
ارابه ي چرخ دار و دوطرفه مجهز به 2 يا 3 قفسه براي نگهداشتن فقره هاي تازه برگشته ( تا وقتي كه آماده ي انتقال به مخزن و چيدن در قفسه ها بشوند ) . اگر يك كتاب يا ادواري ، در فهرست « موجود » باشد اما در قفسه « غايب » باشد ، شايد بر روي ارابه ، و منتظر قفسه چيني مجدد است . در بعضي از فهرست هاي درونخطي ، وضعيت گردش فقره هاي تازه برگشته در ركورد فهرست نشان داده مي شود . نيز نگاه كنيد به : book truck
قسمتي از متن كامل اثر پديدآورنده ، كه محققان و منتقدان آن را داراي ارزش جاودانه مي دانند .
يادداشت رسمي حاكي از قصد يك كارمند براي پايان دادن به اشتغال ، كه معمولاً به صورت مكتوب به كارفرما داده مي شود ، و در تاريخ معيني قابل اجرا است . بيش تر قراردادهاي استخدام ، اعلام 30 تا 60 روزه براي استعفا را لازم مي آورند تا كارفرما فرصت كافي داشته باشد ضمن جستجو براي جايگزين ، بار كاري را مجدداً بين كاركنان تقسيم كند . مقايسه كنيد با : retirement
برگه يا صفحه ي چاپ شده در يك كتاب كه معمولاً براي پاك كردن نوشته ، لك ها ، يا اسيد از كاغذ ، شسته شده و سپس با يك تركيب آهاري ، اندود شده تا موجب سفتي كاغذ شود و نوعي رويه ي حفاظتي فراهم كند .
مقدار اجزاي ريز روي صفحه ي نمايش رايانه ، در يك عكس ، يا بر روي صفحه ي چاپي ، كه با تعداد پيكسل ها يا نقاط در هر خط ، اينچ ، يا سانتيمتر ، بيان مي شود . هر چه تعداد اين واحدها بيش تر باشد ، تفكيك پذيري و دقت تصوير بالاتر است . نيز نگاه كنيد به : VGA SVGA به بيانيه ي رسمي در باب عقايد يا مقاصد ، كه توسط يك مجمع ، سازمان ، يا گروه منتشر مي شود نيز اطلاق مي گردد . در ايالات متحده ، متن مصوبه هاي كنگره را مي توان در بخش اسناد دولتي كتابخانه هاي واسپارشي ، و به صورت درونخطي از طريق پايگاه وب « جي پي اُو اَكسس » پيدا كرد . در ادبيات ، اين واژه مترادف با « گره گشايي » ( denouement ) به كار مي رود ، يعني مرحله ي نهايي اثر داستاني يا نمايشي كه در طي آن ، سؤالات بي پاسخ حل مي شوند و كنش به نتيجه ي منطقي خود مي رسد .
فعاليت هايي كه از يك توافق رسمي يا غيررسمي بين گروهي از كتابخانه ها ( معمولاً يك همياره يا شبكه ) به منظور اشتراك مجموعه ها ، داده ها ، ساختمان ها ، كاركنان ، . . . به نفع كاربران و به منظور كاهش هزينه هاي مجموعه گستري ، ناشي مي شود .